fbpx

Dwangmatig verlangen

Verlangen #3

Er zijn ook verlangens die destructief zijn om te volgen, maar die o sterk zijn dat je er geen weerstand aan kunt bieden. Dwangmatig verlangens. Voorbeelden hiervan zijn het verlangen in een relatie te blijven die niet voedend voor je is, of het verlangen naar overmatig gebruik van alcohol, drugs of snacks.

In de psychologie is er veel aandacht voor deze verlangens. Freud noemde de bron hiervan het ‘onderbewuste’ en herleidde veel dwangmatigheden naar onderdrukte seksualiteit. Inmiddels zijn er binnen de psychologie veel van die patronen benoemd, waarvan er hier twee relevant zijn; verlangens als substituut en verlangens vanuit trauma afweer.

Substituut

Niet geleefde verlangens kunnen leiden tot het verlangen naar een substituut. Je kunt of mag bepaalde verlangens om wat voor reden dan ook niet voelen en vervullen en je systeem zoekt een manier om met het ongemak of de pijn die je daarover voelt om te gaan. Het substituut biedt vaak troost, een gevoel van een warm bad.
Zo worden verslavingen wel als substituut voor menselijke verbinding gezien. De verbinding met het middel is dan het substituut voor menselijke verbindingen en dempt de pijn van afgescheiden zijn. Daarbij levert de zintuiglijke werking een gevoel van koestering.

Trauma afweer

Trauma-afweer is erop gericht de herbeleving van trauma’s te voorkomen. Iets in het nu lijkt op een situatie waarin je een traumatische ervaring had. Je trauma-afweer wordt getriggerd en je strategie om je daartegen te beschermen, wordt geactiveerd. Het dwangmatige verlangen is een onderdeel van die strategie.
Deze afweer kan geactiveerd worden bij grote levensbedreigende trauma’s maar ook bij kleine trauma’s die iedereen in zijn leven meemaakt, rond afwijzing bijvoorbeeld.

Groter dan jezelf

Een verlangen is dwangmatig als het je ertoe aanzet iets te doen dat je eigenlijk niet wilt. Je wilt niet nog een stuk chocola nemen, maar doet het toch. Je wilt met een vliegtuig op vakantie, maar al op weg naar het vliegveld grijpt de vliegangst je naar de keel De onbedwingbare hunkering of overweldigende angst is te groot. Bij de AA, de vereniging van Anonieme Alcoholisten noemen ze dat: ‘Een kracht groter dan jezelf’. Deze verlangens wil je niet volgen, maar je doet het toch.

Herkennen dwangmatige verlangens

Dwangmatige verlangen zijn intens. Je wilt iets hééél graag of hééél erg niet. Ze zijn dwingend en kidnappen je bewustzijn. Daarbij zit er iets onder het verlangen dat onbewust mee resoneert: pijn, verdriet of de angst voor de herbeleving van iets naars. Het is niet makkelijk om hiermee contact te maken. De weerstand tegen de pijn van die ‘bron-ervaring’ laat zich ervaren als gepantserd of verkrampt.

Verschil met passie

Een dwangmatig verlangen wordt wel eens met een passie verward. Vooral in de relatiesfeer. Passie kan een vergelijkbare intensiteit hebben als een dwangmatig verlangen. Ze verschillen echter van kwaliteit en zijn ook in een ander deel van je lichaam waar te nemen. Passie vertrekt vanuit de hartstreek, is overvloedig, niet bezitterig en constant aanwezig. Dwangmatige verlangens vertrekken overwegend vanuit een verkramping, zijn gedreven door angst en gericht op instant bevrediging.

Bliksemschicht

Passie kan een sterke duurzame onderstroom zijn terwijl een dwangmatig verlangen vaak de impulsieve kracht van een bliksemschicht geeft. De ‘foute man’ waarover je jezelf had bezworen om er afstand van te houden, kan met één appje je hele voornemen totaal doen verdwijnen.

Gekidnapt

Kenmerkend voor dwangmatige verlangens is dat ze je bewustzijn kidnappen. Je hebt geen vrije keuze. Als het patroon getriggerd wordt, ben je onvrij om te handelen vanuit wat je werkelijk wilt. Ze gedragen zich als instinctieve reflexen die andere wilsintenties overrulen.

Integreren

Als je een dwangmatig verlangen bij jezelf onderkend hebt, wil je dat verlangen en het patroon dat daaraan ten grondslag ligt integreren. Dit wil zeggen dat je de onderliggende patronen met open vizier tegemoet treedt, onderzoekt en leert kennen zodat je ze kunt plaatsen.
Je te bevrijden van dwangmatige patronen is een uitdaging. Vaak draag je ze al jaren met je mee en vormen ze een in ingesleten gewoonte.

Voorbij de afweer naar de bron-ervaring

Er is niet een standaard quick fix methode voor het integreren van dit soort patronen. In de kern gaat er het altijd om voorbij strategie en weerstand de bron-ervaring te kunnen beleven. En deze ervaring te kunnen dragen.

Bevrijden

Loskomen van dwangmatige verlangens is bevrijdend. Vanuit die vrijheid kun je voelen wat er in je wil bewegen, kun je contact maken met je echte verlangens en het leven leiden dat je echt wilt. Een eerste stap naar die bevrijding is te verkennen wat de bron is van je dwangmatige verlangen.


Oefening

Maak contact met de dwangmatige impuls.

Iets waar je niet aan toe wilt geven maar toch vaak doet.

Maak contact met dat verlangen.

Met dat wat je hééél graag wilt ervaren, of met wat je hééél erg niet wilt ervaren. Voel de kwaliteit ervan.

Verken de bron van dat verlangen.

Probeer dan eens te verkennen of je de bron van dat verlangen kunt voelen. Waar is dat verlangen mee verbonden?

  • Wat maakt het zo waanzinnig aantrekkelijk om het verlangen te vervullen? Is dat met een ander verlangen verbonden?
  • Of verlang je er hevig naar `ergens vandaan’ te bewegen? Welke verschrikkelijke ervaring helpt het je te voorkomen? Wat wil je niet (meer) ervaren?
  • Omarm alles wat je hierbij tegenkomt.

Mogelijk voel je niet direct waarmee het verlangen is verbonden. Het kan zijn dat je met de vraag een deur een op kier zet, die zich op een ander moment verder laat openen.
Het is niet ongewoon dat het tijd kost om voorbij je afweer te komen. Gun jezelf die tijd. Neem de vraag mee in een meditatie, een ademsessie of ga er mee wandelen, net zolang totdat je contact krijgt met de bron-ervaring.

Drie invalshoeken over Verlangen

In verschillende spirituele tradities en ook in de psychologie speelt ‘verlangen’ een belangrijke rol. Een boeiend begrip met een gelaagde rijkdom. Verlangens kunnen je jou bestemming tonen en je helpen door het leven te navigeren. Verlangens kunnen je echter ook misleiden als ze niet uit je Ware-Zelf voortkomen. Interessant om te onderzoeken welke verlangens jij in jezelf kunt waarnemen en hoe je die kunt duiden.

Max Dekker gaat in drie video-columns in op ‘verlangen’:


Tantrische tradities

ln Tantrische tradities wordt verlangen gezien als de richting waarheen jouw levensenergie zich wil bewegen. Daarin wordt het toe-eigenen van je authentieke verlangens bepleit.

Zie de video-column >  Je verlangen dragen – Verlangen #1


Boeddhisme

In het Boeddhistisme wordt verlangen juist als voornaamste oorzaak voor lijden gezien. Verlangens worden vooral als illusies van het zelf beschouwd. Bij Boeddhistische oefeningen ligt de nadruk op het onthechten van zintuigelijke begeerte en het overstijgen van persoonlijk verlangens: ‘Verlang niets anders dat het welzijn van alle wezens’. Deze oefeningen helpen vooral ego-verlangens te onderkennen.

Zie de video-column >  Verlangen van het ego – Verlangen #2


Psychologie

Ook in de psychologie is er veel aandacht voor verlangen. Onder meer voor verlangens als substituut voor niet onderdrukte aspecten en verlangens die voortkomen uit trauma’s. Deze verlangens zijn onderdeel van overlevingspatronen.

Zie de video-column op deze pagina.

Je verlangen dragen

Verlangen #1

Verlangens laten je door het leven navigeren.

Bekijk >

Verlangen van het ego

Verlangen #2

De dynamiek van weerstand & verlangen.

Bekijk >

Volg je eigen kompas

Regie over je leven

Neem waar wat er in je getriggerd wordt.

Bekijk >

Ontdek de online cursussen

Elke cursus bestaat uit 3 blokken van 2 uur

Doe het thuis, in de tijd die jou uitkomt

Hoe pak ik perfectionisme aan?

€ 79,-  (incl. btw) 

Koop nu >Meer info >


Geniet meer van het leven
  • Manage je Innerlijke Criticus
  • Leer tevreden te worden met jezelf
  • Breng je werk en privé in balans

Hoe stop ik overmatig geruzie?

€ 79,-  (incl. btw) 

Koop nu >Meer info >


Kom terug in verbinding
  • Krijg meer contact met je grenzen
  • Ontdek je behoeften onder boosheid
  • Leer je wensen helder te uiten

Hoe doorbreek ik gewoontes?

€ 79,-  (incl. btw) 

Koop nu >Meer info >


Begin met een gezondere lifestyle
  • Krijg grip op wat je eet en drinkt
  • Houdt je goede voornemens vol
  • Leer omgaan met terugval
Godfree
"Weet je... alles wat jij vasthoudt, houdt jou in zijn greep."

“Hoe meer ik weet, hoe minder in begrijp!”